DZIEDZICTWO JABŁONOWA

Spichlerz

Spichlerz w Jabłonowie, datowany w karcie ewidencyjnej na 1868 rok, składał się z dwóch połączonych części o różnej wysokości. Archiwalne zdjęcia dokumentują zarówno ceglane elewacje, jak i wnętrza przeznaczone do magazynowania.

Spichlerz — po renowacji
Fotografia po renowacji

Jeden spichlerz, dwie części

Obiekt oznaczono na planie zespołu numerem 8 i umieszczono przy wschodniej części podwórza folwarcznego. Prostokątny budynek miał dłuższą oś północ–południe. Ściana nośna rozdzielała go na dwie części: południową dwukondygnacyjną i północną trzykondygnacyjną. Obie przykrywały dachy dwuspadowe, przy czym dach części północnej miał większy spadek.

Dokumentacja opisuje zatem jeden spichlerz, a nie dwa niezależne obiekty. W północnej części znajdowała się niewielka piwnica zajmująca całą szerokość budynku. Na elewacji części południowej odnotowano metalowe cyfry 1868, widoczne także na osobnej fotografii.

Ceglane elewacje i konstrukcja

Ściany wykonano z cegły ceramicznej na kamiennej podmurówce. Drewniane stropy podtrzymywały belki, podciągi i dwa rzędy słupów; piwnicę przekrywało sklepienie kolebkowe. Na parterze i w piwnicy zapisano posadzki cementowe, a na wyższych poziomach podłogi z desek. Karta wymienia również ówczesne pokrycie dachowe z płyt azbestowo-cementowych.

Otwory w części północnej zamykały łuki odcinkowe, w południowej półkoliste. Tę drugą wyróżniały pary niewielkich okien i gzymsy z wysuniętych cegieł. Przy głównej bramie znajdowała się rampa, a osobne wejścia prowadziły do części południowej i piwnicy. Na wyższe kondygnacje wchodziło się drewnianymi schodami z poręczami.

Ślady dawnej pracy

Wyższe kondygnacje opisano jako pomieszczenia jednoprzestrzenne. W części południowej zachowały się w chwili dokumentowania fragmenty podnośnika do transportu worków. Tworzyły go cztery pionowe słupy, poziome belki oraz kwadratowa, obita deskami platforma. Autor opisu zaznaczył, że mechanizm napędowy nie był już zachowany.

Fotografie pokazują drewniane podpory, pozostałości podnośnika, sklepienie piwnicy, schody oraz więźbę w obu częściach budynku. Uzupełniają widoki elewacji i pozwalają prześledzić rozwiązania konstrukcyjne związane z funkcją magazynową.

Dane zachowane w karcie

W ewidencji zapisano 309 m² powierzchni użytkowej i 2481 m³ kubatury. Pierwotne oraz ówczesne przeznaczenie określono jako spichlerz; właściciela i użytkownika powiązano z Gospodarstwem Rolnym w Jabłonowie, PGR Brzeźno. Karta odnotowuje wpis A-386 z 13 stycznia 1981 roku.

Informacje o dobrym stanie i braku przeprowadzonych prac budowlanych dotyczą okresu sporządzenia dokumentacji. Czternaście fotografii nie ma ustalonej daty wykonania ani podpisu autora.

Spichlerz

Galeria fotografii