Park dworski

Park w Jabłonowie tworzył zielone otoczenie rezydencji i łączył ją z pobliskim lasem oraz otwartym krajobrazem. Archiwalna dokumentacja pozwala zobaczyć jego aleje, rozległe trawniki, wodę i drzewa tak, jak utrwalono je w latach siedemdziesiątych XX wieku.

Poznaj historię Zobacz fotografie 21

Park dworski — po renowacji — Fotografia po renowacji

Otoczenie dawnego dworu

Park był częścią większego założenia, w którym rezydencja sąsiadowała z zabudowaniami folwarcznymi. W opisie z 1977 roku jego kompozycję wiązano z dziewiętnastowiecznym rozwojem majątku. Autorzy wskazywali na duże przestrzenie trawników, urozmaicone grupami drzew, oraz drogi prowadzące od budynku w głąb zieleni i dalej ku okolicy.

Dawny dojazd od szosy Czarnków–Ujście opisano jako drogę obsadzoną kasztanowcami. Przy wschodniej granicy parku skręcała ona w stronę pałacu. Taki układ pozwala odczytać powiązanie części mieszkalnej, gospodarczej i ogrodowej.

Aleje, szpalery i widoki

Wyróżnikiem założenia był szpaler bukowy, którego znaczna część wykraczała poza właściwe granice parku. W jego pobliżu opisywano „altanę” lipową — skupienie drzew tworzących wspólne wnętrze. Archiwalne fotografie pokazują zarówno rozległą perspektywę bukowego szpaleru, jak i bliski widok pni lip.

Opracowanie zwracało również uwagę na szpaler leszczynowy i aleję lipową przy drodze do Nowia. Ważne były nie tylko same nasadzenia, lecz także otwarcia między nimi: widoki w głąb parku, ku lasowi i na sąsiednie tereny.

Woda i różnorodność drzew

Przez park prowadził ciek wypływający ze stawu położonego poza jego granicami. W opisie odnotowano niewielkie oczko wodne, mostek oraz częściowo uszkodzoną kaskadę. Zachowane zdjęcia pozwalają przyjrzeć się tym elementom i roślinności skupionej przy wodzie.

Inwentaryzacja obejmowała pojedyncze drzewa i całe ich grupy. Wymieniano między innymi świerki, dęby, daglezje, modrzewie, lipy i klony. Osobne fotografie poświęcono dużym dębom rosnącym również na sąsiednich polach. Podane w dokumentach obwody pni i oceny drzew opisują pomiary oraz stan rozpoznany w czasie opracowania.

Park zapisany w archiwum

Ewidencję przygotowali mgr inż. E. Raczkowska i mgr inż. St. Raczkowski w grudniu 1977 roku. Jej część fotograficzną datowano na czerwiec tego samego roku. Oprócz zdjęć zachowały się wykaz ważniejszych drzew, szkic parku w skali 1:500, plan jego powiązań z otoczeniem oraz legenda oznaczeń.

Dokumentacja opisuje także okres szkolnego użytkowania otoczenia pałacu: boisko, niewielkie zabudowania gospodarcze i ogródki. Jest świadectwem kolejnej warstwy dziejów miejsca. Przedstawiona galeria pokazuje stan archiwalny; nie stanowi opisu dzisiejszego zagospodarowania ani aktualnego wykazu pomników przyrody.

ZACHOWANE W KADRZE

Fotografie archiwalne

21 fotografii

01Szopa drewniana w rejonie pałacu — fotografia 9.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

02Grupa daglezji w rejonie pałacu — fotografia 10.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

03Wierzba zwisła w rejonie pałacu — fotografia 11.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

04Grupa daglezji — fotografia 12.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

05„Altana” lipowa — fotografia 13.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

06Widok na mostek w parku — fotografia 14.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

07Kaskada na cieku wodnym — fotografia 15.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

08Dąb szypułkowy w rejonie mostku — fotografia 16.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

09Grupa świerków — fotografia 17.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

10Jeden z grupy modrzewi — fotografia 18.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

11Szpaler leszczynowy — fotografia 19.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

12Dąb szypułkowy opisany jako pomnik przyrody — fotografia 20.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

13Świerki na północnej granicy parku — fotografia 21.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

14Północno-wschodnia część parku — fotografia 22.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

15Aleja lipowa przy drodze do Nowia — fotografia 23.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

16Widok z alei lipowej na las w Nowiu — fotografia 24.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

17Dąb szypułkowy na polu dawnego PGR — fotografia 25.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

18Dęby na polu dawnego PGR — fotografia 26.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

19Perspektywa szpaleru bukowego — fotografia 27.Fotografia po renowacji i retuszuczerwiec 1977 — data dokumentacji fotograficznej

20Fragment parku z mostkiem na dalszym planie.Fotografia po renowacji i retuszu

21Łąka w rejonie szpaleru bukowego.Fotografia po renowacji i retuszu